ءبىلىم, تۇراقتى دامۋ جانە ۋربانيستيكا بويىنشا ءۇش نەگىزگى باعىتتى قامتىعان فورۋمدا AlmaU رەكتورى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ تۇراقتى دامۋ ۋاقىتشا ءۇردىس ەمەس, ۋنيۆەرسيتەتتەر ميسسياسىنا تەرەڭ ەنگىزىلگەن قاعيدا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋىنشا, تۇراقتى دامۋ – جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن قۇندى باعدار. كاسىپكەرلىك ۋنيۆەرسيتتىڭ ميسسياسىنا ەنگىزىلگەن نەگىزگى قاعيدا, ياعني ەكونوميكانىڭ جانە قوعامنىڭ دامۋىنا ناقتى اسەر ەتۋ, Impact جاساۋمەن تىعىز بايلانىستى. ناعىز ترانسفورماتسيا تەك اكادەميا, مەملەكەت جانە جەكە سەكتور ءبىرتۇتاس كۇش بولىپ ارەكەت ەتكەندە عانا ىسكە اسادى. ەندى جاڭا ورتالىق ازيانى – كرەاتيۆتى, ەتيكالىق جانە تۇراقتى كوشباسشىلىقتىڭ ەپيتسەنترىنە اينالدىراتىن ءارى قالىپتاستىراتىن ۋاقىت كەلدى.
بۇۇ-نىڭ عالامدىق كوممۋنيكاتسيالار دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى جانە بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى اقپاراتتىق بيۋروسىنىڭ باسشىسى ۆلاستيميل سامەك وسى ورايدا دەكلاراتسيالاردان ناقتى ءىس-قيمىلدارعا كوشۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, «تۇراقتى ءومىر ءسۇرۋ – بۇل سانگە اينالاتىن نارسە ەمەس, بۇل – ءومىر ءسۇرۋ سالتى بولۋى كەرەك. ءبىز 2030 جىلعا دەيىنگى تدم (تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى) تراەكتورياسىنان ءسال قالىپ كەلەمىز, بىراق قازاقستان يمپاكت باعىتىن دامىتىپ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە ۇمتىلىس تانىتىپ وتىر» دەدى.
فورۋم قاتىسۋشىلارىنا ارناعان قۇتتىقتاۋ سوزىندە الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ الماتى قالاسىنداعى وكىلى زويا كاسەنوۆا قالانىڭ ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى رەتىندەگى رولىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, الماتى تۇراقتى دامۋ, ەكولوگيالىق ويلاۋ جانە جاۋاپكەرشىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋداعى ستراتەگيالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدى. الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ باستى مىندەتى – ەكولوگيالىق كولىكتەن باستاپ, بۇگىنگى فورۋم سەكىلدى جوبالارعا قاتىسۋ ارقىلى تۇراقتى دامۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ.
ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ نەگىزىن قالاۋشى اسەل تاسماعامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, تۇراقتى ويلاۋدى بالا كەزدەن قالىپتاستىرۋ قاجەت. ايتۋىنشا, بۇل مەكتەپتە باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان ۆوركشوپتار وتكىزىلىپ, وندا بالالارعا رەسۋرستاردى ۇنەمدەۋ مەن تابيعاتتى قورعاۋدىڭ ماڭىزى تۇسىندىرلەدى. سوندىقتان قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ەكولوگياعا قاتىستى مەكتەپىشىلىك شارالاردىڭ ءجيى ءوتىپ تۇرۋى ماڭىزدى.
«تۇراقتى دامۋ ەندى ابستراكتىلى ۇعىم ەمەس – بۇل ناقتى ارەكەتتەر مەن ولشەنەتىن ناتيجەلەر. ءبىز تۇراقتىلىقتى نورما دەپ قابىلدايتىن جاڭا بۋىن كوشباسشىلارىن قالىپتاستىرىپ جاتىرمىز» دەيدى SDG Alliance زەرتتەۋ جانە يننوۆاتسيالار جونىندەگى ديرەكتورى ۆاديم تسۋريكوۆ. «Eco Fund» جەكە قورىنىڭ توراعاسى تيمۋر ەلەۋسىزوۆتىڭ ايتۋىنشا, تۇراقتىلىق تەك دەكلاراتسيا دەڭگەيىندە ەمەس, ناقتى ءىس-ارەكەت ارقىلى كورىنۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى. ناقتى ايتقاندا, 2027 جىلعا قاراي كوپتەگەن كومپانيالار جاھاندىق ەكولوگيالىق تالاپتارعا ساي كەلمەۋ سەبەبىنەن نارىقتا ءوز ورنىن ساقتاپ قالۋدا قيىندىقتارعا تاپ بولۋى مۇمكىن. ناعىز تۇراقتىلىق – بۇل سىرتقى قارجىلاندىرۋ بولماعان جاعدايدا دا جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى بولۋ.
AlmaU ۋربانيستيكا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زارينا داۋلەتقان ۋنيۆەرسيتەت تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, «ۋربانيستيكا جانە سيتي-مەنەدجمەنت» اتتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن دامىتۋ, ستۋدەنتتەردىڭ ناقتى قالالىق جوبالارمەن جۇمىس ىستەۋى سياقتى مىسالداردى كەلتىردى.
فورۋم بارىسىندا قاتىسۋشىلار يمپاكت ارقىلى ءبىلىم بەرۋ: قوعامدى وزگەرتەتىن ۇرپاق قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىنە قاتىستى پىكىر ءوربىتتى. ءبىلىم بەرۋ ينستيتۋتتارىنىڭ تۇراقتى ويلاۋ قالىپتاستىرۋداعى ءرولى, ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان ستۋدەنتتىك باستامالار, ۋنيۆەرسيتەتتەر, بيزنەس, مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مەن زەرتتەۋ قاۋىمداستىعى اراسىنداعى ارىپتەستىكتى نىعايتۋداعى ماڭىزدى قادامدار تالقىلاندى. تۇراقتى دامۋ – ۋاقىتشا ءۇردىس ەمەس, عىلىم, ءبىلىم جانە قوعام بىرىگىپ ەكولوگيالىق, ادىلەتتى جانە ينكليۋزيۆتى الەم قۇراتىن جاڭا نورما ەكەنىن دالەلدەدى.
الماتى
